Anneler ve Çocuklar

Anneler için İpuçları

Bu bölümde, çocuğunuz büyürken tanık olacağınız dental gelişim hakkında yararlı bilgiler bulacaksınız.

Çocuğunuzun ilk dişlerinden yirmi yaş dişlerinin çıkmasına kadar geçen sürede neler olabileceğini ve çocuğunuzun gelişen ağız ve diş yapısına nasıl bakım yapılması gerektiğini öğrenebilirsiniz.

Ayrıntılı bilgi için sekmeleri tıklayınız.

• 0-2 Yaş
• 2-5 Yaş
• 5-8 Yaş
• 8-12 Yaş

• • Bunları Biliyor muydunuz?

    1

    

    Diş fırçasını 45 derecelik açı ile diş ve diş eti birleşimine yerleştirin. Ufak dairesel hareketlerle en az 8 – 10 kez fırçayı yerinden kaldırmadan diş yüzeylerini fırçalayın. Daha sonra bir fırça boyu ilerleyin, aynı işlemi tüm diş yüzeyleriniz için tekrar edin.

    2

    

    Dişlerin, dil ve damak tarafına bakan, iç yüzeylerini süpürme hareketiyle diş etinden dişe doğru (aşağıdan yukarıya) fırçalayın.

    3

    

    Ön dişlerin arka yüzeylerini fırçalayın.

    4

    

    Fırçayı dişlerin çiğneme yüzeyine yerleştirin ve ileri geri hareketlerle fırçalayın.

    5

    

    Diş ipi kullanın.

  • Acil Durumlarda Yapılması Gerekenler

    Diş Ağrısı

    • Eğer çocuğunuzun dişi ağrıyorsa ilk olarak ağzını ılık su ile çalkalamasını sağlayın.
    • Dişleri arasında kalmış yiyecekleri çıkarabilmek için diş ipi kullanın. Eğer diş etinde şişlik varsa soğuk kompres uygulayın. Kesinlikle sıcak kompres uygulamayın, ağrıyan diş ve diş etinin üzerine ağrı kesici maddeler koymayın.
    • Çocuğunuzu en kısa zamanda bir diş hekimine götürün.

    Dişler Arasına Sıkışan Maddeler

    • Sıkışan maddeyi diş ipiyle çıkarmayı deneyin. Diş ipini kullanırken diş etlerini kesmemesi için dikkatli olun.
    • Eğer maddeyi çıkaramazsanız mutlaka bir diş hekimine gidin.
    • Maddeyi keskin uçlu aletlerle çıkarmaya çalışmayın.

    Diş Fırlaması

    • Böyle bir durumda; çocuğunuzu, dişini de yanınıza alarak, derhal bir diş hekimine götürmelisiniz. Dişi; soğuk süt, tuzlu su veya çocuğun tükürüğünde koyarak muhafaza ediniz ve diş hekimine bu şekilde götürünüz. Eğer belirtilen şekillerde götüremiyorsanız sadece su içinde muhafaza ediniz.
    • Eğer hemen bir diş hekimine gitmeniz mümkün değilse dişi ılık suyla nazik bir şekilde yıkayınız. Diş köklerine dokunmayınız.
      Daimi Dişler: Dikkatlice dişi tekrar yerine yerleştirin.
      Süt Dişleri: Eğer fırlayan diş bebek (süt) dişiyse yerine yerleştirmeye çalışmayın. Alttan gelen daimi dişe zarar verebilirsiniz. Daha önce de belirttiğimiz gibi dişi, soğuk süt veya su içinde muhafaza ederek diş hekiminize götürün. Eğer mümkünse diş hekiminize 30 dakika içinde ulaşmaya çalışın.

    Yanak ya da Dil Isırılması

    • Eğer ısırılan bölgede şişlik varsa soğuk kompres uygulayın.
    • Kanama mevcutsa temiz bir bezle kanayan bölgeye direkt olarak basınç uygulayın.
    • Kanamanın devam etmesi durumunda bir hastanenin acil servisine gidin.

    Kırık Diş

    • Yaralanan bölgeyi ılık suyla temizleyin.
    • Yaralanan bölgede yüze soğuk kompres uygulayarak şişme olasılığını minimuma indirgeyin.
    • Temiz bir bezle yaralı bölgeye direkt olarak basınç uygulayın.
    • Hemen bir diş hekimine gidin.

    Yaralanma Durumunda

    • Sakin olun ve çocuğu sakinleştirin.
    • Ebeveynlere ya da bakıcıya haber verin.
    • Kanama varsa basınç uygulayarak durdurun veya kontrol etmeye çalışın.
    • Yaralanan bölgenin veya dişin kontrolü için diş hekimine gidin.

  • Parlak bir gülüş için ipuçları

    • Bir yaşam boyu sürecek alışkanlıklar evde kazanılır.
    • Ağız ve diş sağlığını günlük hayatınızın bir parçası hâline getirin.
    • Günde en az iki kere dişlerinizi florürlü bir diş macunuyla fırçalayın; özellikle kahvaltıdan sonra ve yatmadan önce.
    • Her gün diş ipi kullanın (Yetişkinler 8 yaşın altındaki çocuklarına diş ipi kullanmayı göstermelidirler).
    • Atıştırma sayınızı azaltın.
    • Düzenli olarak diş hekiminize gidin.

    Ve unutmayın:

    Çocuğunuza diş fırçalatmanın en iyi yolu onunla beraber dişlerinizi fırçalamanızdır.

• 0-2 Yaş: Diş Çıkarma Hakkında Her Şey

  • Diş çıkarmaya dair ipuçları

    Bebeğinizin ilk dişlerini çıkarması esnasında şunları bekleyebilirsiniz:

    0-6 Ay

    • Doğumdan sonra, doktorunuz bebeğinizin ağzını muayene edecek ve bir sorun olup olmadığına bakacaktır.
    • Bebeğinizi emziriyor ya da biberonla besliyor olmanız fark etmez. Ağız bakımına başlamak adına bu dönemler çok erken değildir. Yüzeydeki bakterileri temizlemek için her emzirme sonrasında ya da günde en az iki defa bebeğinizin diş etlerini nemli bir bez ya da tülbent parçasıyla nazikçe silin.
    • "Biberon çürükleri"; süt, mama ve meyve suyu gibi şekerli sıvılara aşırı düzeyde maruz kalmaktan kaynaklanır. Bebeğinizi yatırırken biberonla su haricinde hiçbir şey vermeyin. Sulandırılmış meyve suyu ya da süt bile çürümeye yol açabilir.
    • Bebeğinizin elinde biberonla gezmesine izin vermeyin.
    • Biberonu, emzik niyetine kullanmasına izin vermeyin.
    • Bebeklerin doğal emme dürtüleri vardır, bu nedenle emziği tatlı bir gıdaya batırmanız gerekmez.

    7-12 ay

    • Diş çıkarma, bebek dişlerinin ortaya çıkması anlamına gelir. Bu dişler aynı zamanda süt dişler veya geçici dişler olarak da adlandırılır.
    • Genelde diş çıkarma süreci altı aydan üç yaşa kadar devam eder.
    • Diş çıkarma her bebekte farklı seyreder. Bazı çocuklar hiçbir belirti hissetmezken bazıları, özellikle yeni dişin çıkmasından önceki 3-5 gün boyunca, çok rahatsız olabilirler.
    • Diş çıkarma esnasında diş etlerinde hassaslaşma ve şişme olabilir. Aşırı salyalanma, parmakları ya da oyuncakları ısırma ihtiyacı, ağızda acıma, yeme ya da uyku sorunları ve kulaklarını ovuşturma görülebilir.
    • Bebeğinize herhangi bir diş (çıkarma) ilacı ya da ağrı kesici vermeden önce pediyatristinizle görüşün.
    • Bu dönemde; bebeğin diş etlerini, ellerinizi yıkadıktan sonra, parmağınızla yavaşça ovunuz. Soğutulmuş bir diş halkası, oyuncak ya da simit verebilirsiniz. Bebeğin dişleriyle oyuncağı delme ihtimaline karşı verdiğiniz oyuncağın içinin sıvıyla dolu olmadığından emin olun.
    • Çıkan dişleri ıslak bir bez yardımıyla silebilirsiniz.
    • Arka kısımdaki öğütücü dişler çıkmaya başladıktan sonra yumuşak bir diş fırçası kullanmaya başlayın.
    • Hizalamada bir anormallik, ısırıkların üst ya da alt kısmında pürüzlü ya da koyu renk lekeler fark etmeniz durumunda, derhal doktorunuzla ya da diş hekiminizle temasa geçin.
    • Florür, dişleri çürümeye karşı korumaya yardımcı olur. Suya florür eklenmeyen bir bölgede yaşıyorsanız, pediyatristinizle görüşün.
    • Bebeğinizin emzik ya da parmağını emmesini alışkanlık haline getirmesine karşı tetikte olun.
    • Doktorunuza danışarak, yaklaşık 12-14 aylıkken bebeğinizi sütten kesmeye başlayın.
    • 1 yaşından itibaren ona bardak kullanmayı öğretin.

    13-19 Ay

    • Bu zamana kadar bebeğinizin birkaç alt ve üst dişinin çıkmış olması gerekir.
    • Bebeğinizin ilk öğütücü dişleri de bu dönemde çıkmaya başlayacaktır. Öğütücü dişler büyük ve çift taraflı olduklarından, diş etini yardıkları sırada ağrı yapma olasılığı fazladır.
    • Bebeğinizin dişlerini yumuşak bir diş fırçasıyla temizleyin. Diş macunu kullanmanız gerekmez.
    • Bebeğinizin dişleri yan yana çıkmaya başladığında, günde bir kere diş aralarını diş ipiyle temizleyin.
    • Çocuğunuz bu dönemde yürümeyi öğrendiğinden düşme ile oluşacak dental yaralanmalara karşı dikkatli olun.

    20-24 ay

    • Artık çocuğunuzu florürlü diş macunu ile tanıştırmanın zamanı geldi. Günde iki defa dişlerini bezelye tanesi büyüklüğünde diş macunu kullanarak fırçalayın. Ona fırçalama esnasında köpüren diş macununu tükürmesi gerektiğini öğretin.
    • Çocuğunuzun diş fırçasını sürekli gözetiminz altında olmak kaydıyla, kendisinin kullanmasına izin verin.
    • Çocuğunuzu 1 – 3 yaş arasındak, dönemde diş hekiminizle tanıştırın.

  • Diş Çıkarma Zamanları

    0-6 Aylık

    6 aylıkken bebeğin ön dişleri çıkmaya başlar. Dişler genellikle çiftler hâlinde ve alt dişler, üst dişlerden daha önce çıkar.

    7-12 Aylık

    Bebeğin ön dişleri ya da kesici dişler diş etinin üzerinde belirir. Diş etlerinin altında geçici dişler gelişmeye başlar.

    13-24 Aylık

    Bebeğin öğütücü dişleri -yani çiğnemede kullanacağı yan dişler- belirir.

    Not: Buradaki bilgiler genel kullanım amaçlıdır. Çocuğunuzun kişisel gelişimi için lütfen doktorunuza veya diş hekiminize danışın.

• 2-5 Yaş: Diş Hekimine ilk ziyaret

  • Çocuğunuzun ilk Dental Ziyareti

    Bu dönemde, çoğunuzun süt dişlerine ait kökler erimeye başlar. Böylelikle kalıcı dişler için yer açılır.

    Not: Buradaki bilgiler genel kullanım amaçlıdır. Çocuğunuzun kişisel gelişimi için lütfen doktorunuza veya diş hekiminize danışın.

  • Diş Çıkarmaya Dair İpuçları

    • Çocuğunuza örnek olup dişlerine nasıl bakması gerektiğini öğretin. Özellikle kahvaltıdan sonra ve yatmadan önce olmak üzere günde en az iki kere dişlerini fırçalamasını, en az bir kere de dişlerini diş ipiyle temizlemesini sağlayın.
    • Yumuşak ya da ekstra yumuşak kıllı bir diş fırçası seçin. Çocuklar için tasarlanmış minik diş fırçalarını kullanmaları daha kolay olacaktır.
    • Çocuğunuzun diş fırçasını her 3 ayda bir ya da hastalıklardan sonra değiştirin.
    • Ona bezelye büyüklüğünde florürlü diş macunu verin. Macunu yutmamasına dikkat edin.
    • Çocuğunuz için şekerli ve nişastalı ürünleri sınırlı olarak tükettiği dengeli bir diyet uygulayın. Bu ürünler, dişlerin çürümesine neden olan asitleri üretirler.
    • Çocuğunuzun öğün aralarında yediği günlük tatlı / aperitif miktarını sınırlı tutun.
    • Bu aperitifleri yedikten sonra, çocuğunuzun dişlerini fırçalamasını sağlayın. Mümkün olmadığı durumlarda en azından birkaç kez su ile ağzını çalkalatın.
    • Düzenli diş hekimi kontrollerine başlayın.
    • Florür, diş minelerini güçlendiren doğal oluşumlu bir mineraldir. Kullandığınız su florür içermiyorsa, pediyatristinize florür takviyesi konusunu danışın.
    • Çocuğunuz şişe suyu tüketiyorsa, etiketi inceleyip suyun florür içerip içermediğini kontrol edin.
    • Çocuğunuz hâlâ başparmağını emmeye devam ediyorsa, müdahale zamanı gelmiştir. 4 yaş sonrası parmak emme alışkanlığı çarpık, sıkışık dişlere ve / veya ısırma sorunlarına yol açabilir.

• 5-8 Yaş: İşte Diş Perisi Geliyor!

  • Dişlerin Anatomisi

    Colgate DİŞ PERİSİ Günleri

    6 yaş genellikle ilk kalıcı dişlerin belirmeye başladığı zamandır; ya alt ön dişler ya da "altı yaş" öğütücü dişler çıkar. Ön dişlerin aksine ilk öğütücü dişler süt dişlerinin yerini almaz.

    Not: Buradaki bilgiler genel kullanım amaçlıdır. Çocuğunuzun kişisel gelişimi için lütfen doktorunuza veya diş hekiminize danışın.

  • Diş Çıkarma İpuçları

    Güle güle Süt Dişleri!

    • Geçici olmalarına rağmen süt dişleri büyük önem taşır. Süt dişleri; yemek, konuşmak ve düzgün çene gelişimi için gereklidir. Ayrıca kalıcı dişlere alan yaratıp onlara pozisyon almada yardımcı olurlar.
    • Genellikle çocuklar 6-12 yaş aralığında süt dişlerinin 20'sini düşürür.
    • Çocuğun ağzında hem süt dişleri hem de kalıcı dişlerin olmasından dolayı, bu döneme "karışık dişlenme" dönemi denir.
    • Çocuğunuzun ilk kalıcı öğütücü dişleri 5-7 yaşları arasında çıkar. Özellikle arka dişler çürümeye meyillidir.
    • Dişleri çürümeye karşı korumada flörür takviyeleri ve dental kapatıcılar konusunda diş hekiminizeden bilgi alın. Korumalar; ince, plastik, arka taraftaki dişlerin çiğneme yüzeylerini koruyan kaplamalardır. Korumalar, mikropları ve çürümeye sebep olan gıdaları uzak tutar ve dişler çıkar çıkmaz uygulanması gerekir.
    • Çocuğunuzun dişlerini ne kadar iyi fırçaladığını görmek için “boyalı tabletler” kullanın. Dişlerde kalan plak tabakalarını ortaya çıkaran bu tabletleri, diş hekiminizden ya da eczanelerden temin edilebilirsiniz.
    • Çocuğunuzun kalıcı dişleri çıkmaya başladığında; çarpıklık, sıkışıklık, ısırma problemlerine ya da her iki tarafta aynı anda çıkmayan dişlere dikkat edin. Amerikan Ortodonti Derneği tüm çocukların en geç 7 yaşına kadar bir ortodonti muayenesinden geçmesini önermektedir. Bir sorunun gelişmesi durumunda, ortodontist ne zaman ve nasıl bir tedavi yapılacağı hususunda size tavsiye verebilir.
    • Hareketli çocuklarda ağız ve diş yaralanmaları yaygındır.

• 8-12 yaş: İyi Dental Alışkanlıklar İyi Dental/ Diş Hekimi Ziyaretleri demektir

  • Dişlerin Anatomisi

    Kalıcı dişlerin yerlerine gelmesiyle süt dişleri düşer. Bazı çocukların ekstra dişleri ya da düzgün / sıralı çıkmayan dişleri olabilir. Böyle durumlarda ortodontist ısırma ile ilgili sorunları çözecektir.

    Not: Buradaki bilgiler genel kullanım amaçlıdır. Çocuğunuzun kişisel gelişimi için lütfen doktorunuza veya diş hekiminize danışın.

  • Diş Çıkarma İpuçları

    • Çocuğunuza düzenli olarak dişlerini fırçalamasını ve diş ipiyle temizlemesini hatırlatın.
    • Florür içeren ağız bakım ürünleri satın alın.
    • Çocuğunuzu düzenli olarak diş hekimine gösterin.
    • Çocuğunuzun diş fırçasını her 3 ayda bir değiştirin.
    • Artık çocuğunuz kendisiyle ilgili daha fazla karar almaya başladığından onu doğru beslenmeye teşvik edin: Nişastalı ve şekerli atıştırmaları sınırlandırması (gazlı içecekler dahil), daha fazla taze meyve ve sebze tüketmesi ve bol miktarda süt ve su içmesi gerektiğini öğretin.
    • Tatlıları “tek başına” atıştırmalık olarak sunmaktansa, daha çok öğünün bir parçası olarak verin. Yemek saatinde artan tükürük, bakteri plaklarındaki asitleri ve yemek parçacıklarını temizlemeye yardımcı olacaktır.
    • Şekersiz sakız çiğnemesini önerin.
    • Çocuğunuz aktif olarak spor yapıyorsa, dişlerini bir ağız koruyucusu kullanarak koruyun.
    • Diş çürümesine karşı dişleri korumak için diş hekiminizden dental kapatıcı (sealants) isteyin.
    • Çoğunuzun tel takmaya ihtiyacı olduğunu düşünüyorsanız bu konuyu diş hekiminizle görüşün. İdeal yaşın 13-18 yaşları arası olduğunu unutmayın.
    • Çocuklar ağız bakımını izleyerek öğrenirler. Bu nedenle ona örnek olun.

  • Dişler ve Genç Sporcu

    Her 5 çocuktan biri dişle ilgili kazalara maruz kalmaktadır. Erkek çocuklar dental kazalara kız çocuklardan daha meyillidir. 6-12 yaş arası çocuklar ise diğer yaş gruplarından daha fazla kaza geçirirler.

    Çocuğunuz ne kadar aktifse diş ve ağız yaralanma olasılığı o kadar yüksektir. Çocuğunuz sporla uğraşıyorsa diş hekiminizle ağız koruması hususunu görüşün.

    Ağız korumaları genellikle üst çenedeki dişleri kaplarlar. Dişlerin kırılması, dudakların kesilmesi ya da diğer ağız yaralanmalarına karşı ağzı korumak için geliştirilmişlerdir. Düşmelerin, fiziksel temasın ya da uçan objelerin olduğu spor dallarında ağız korumaları önemli bir ekipmandır.